Xu hướng triển khai AI trong doanh nghiệp và 05 cấp độ trưởng thành AI
Cùng Rikkei Digital khám phá xu hướng triển khai AI trong doanh nghiệp và 05 cấp độ trưởng thành AI để xây dựng năng lực vận hành và tạo giá trị thực chất.
Mục lục
AI đang được doanh nghiệp ứng dụng ngày càng rộng rãi, từ hỗ trợ công việc cá nhân, tự động hóa quy trình đến khai thác tri thức nội bộ và hỗ trợ ra quyết định. Tuy nhiên, mức độ tạo ra giá trị từ AI không chỉ phụ thuộc vào việc doanh nghiệp đang sử dụng công cụ nào, mà còn nằm ở khả năng tích hợp AI vào dữ liệu, quy trình và mô hình vận hành.
Bài viết này phân tích xu hướng triển khai AI trong doanh nghiệp thông qua 05 cấp độ trưởng thành AI, giúp doanh nghiệp xác định mức độ sẵn sàng hiện tại và lựa chọn lộ trình ứng dụng phù hợp.
Xu hướng triển khai AI trong doanh nghiệp dịch chuyển từ công cụ sang năng lực vận hành
Trong giai đoạn đầu, phần lớn doanh nghiệp tiếp cận AI dưới dạng các công cụ hỗ trợ công việc cá nhân như viết nội dung, tìm kiếm thông tin hay tổng hợp dữ liệu. Cách tiếp cận này giúp tạo ra hiệu quả nhanh nhưng giá trị thường giới hạn ở từng tác vụ riêng lẻ.
Xu hướng triển khai AI hiện nay đang dịch chuyển theo hướng sâu hơn. Thay vì chỉ hỗ trợ cá nhân, AI được tích hợp vào quy trình vận hành, hệ thống tri thức và hoạt động quản trị doanh nghiệp.
Các doanh nghiệp có hiệu suất vượt trội cũng đang triển khai AI Agent ở quy mô lớn hơn đáng kể, đặc biệt trong CNTT, quản lý tri thức và phát triển sản phẩm (theo McKinsey Global Survey on the State of AI 2025).
Theo Meta, 93% SME Việt Nam đã triển khai ít nhất một công cụ AI vào hoạt động kinh doanh, dẫn đầu trong các thị trường được khảo sát ở Đông Nam Á. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp hiện vẫn đang ứng dụng AI dưới dạng các công cụ hỗ trợ riêng lẻ thay vì tích hợp AI sâu vào quy trình vận hành. Điều này cho thấy khoảng cách đáng kể giữa việc "sử dụng AI" và "vận hành bằng AI", nhưng đồng thời lại mở ra cơ hội lớn cho giai đoạn phát triển AI Agent trong doanh nghiệp Việt Nam.
Ở những tổ chức có năng lực triển khai AI cao hơn, AI không chỉ hỗ trợ phân tích thông tin mà còn có thể chủ động thực hiện nhiệm vụ trong phạm vi được phân quyền, phối hợp với con người như một thành viên trong bộ máy vận hành.
Nghiên cứu The State of AI in the Enterprise - 2026 AI report của Deloitte chỉ ra rằng 74% doanh nghiệp kỳ vọng sẽ ứng dụng AI Agent ở cấp độ trung bình trở lên trong vòng hai năm tới, tăng mạnh từ 23% ở thời điểm hiện tại.
Sự dịch chuyển này phản ánh một xu hướng quan trọng: Doanh nghiệp không còn đánh giá AI dựa trên số lượng công cụ đang sử dụng, mà dựa trên mức độ trưởng thành AI để tạo ra tác động đến hiệu quả vận hành và năng lực cạnh tranh.
04 yếu tố nền tảng quyết định khả năng triển khai AI
Trên thực tế, xu hướng triển khai AI hiện tại không đơn thuần là lựa chọn một công cụ phù hợp. Doanh nghiệp có thể ứng dụng AI ở nhiều cấp độ khác nhau, từ hỗ trợ các tác vụ đơn lẻ đến tham gia trực tiếp vào vận hành và ra quyết định.
Sự khác biệt này xuất phát từ mức độ sẵn sàng của mỗi doanh nghiệp. Ở mỗi cấp độ, AI đòi hỏi những điều kiện khác nhau về hệ thống công cụ, tính chuẩn hóa quy trình, chất lượng dữ liệu và khả năng sử dụng của người dùng.
Cụ thể, bốn yếu tố nền tảng ảnh hưởng trực tiếp đến cách doanh nghiệp triển khai AI bao gồm:
-
Công cụ: Hệ thống CNTT có khả năng tích hợp và mở rộng với AI
-
Quy trình: Mức độ số hóa và chuẩn hóa để AI có thể tham gia xử lý
-
Dữ liệu: Dữ liệu có cấu trúc, được tổ chức và sẵn sàng khai thác
-
Con người: Mức độ sẵn sàng làm việc với AI và kiểm soát đầu ra
Do đó, không có tồn tại một mô hình triển khai AI chung cho mọi doanh nghiệp. Để triển khai hiệu quả, cần có một cách tiếp cận theo cấp độ trưởng thành AI, giúp doanh nghiệp xác định đúng điểm bắt đầu và lộ trình phù hợp.
Cấp độ trưởng thành AI: Khái niệm và 05 cấp độ triển khai trong doanh nghiệp
Cấp độ trưởng thành AI (AI Maturity) là gì?
Cấp độ trưởng thành AI (AI Maturity) là thước đo mức độ doanh nghiệp tích hợp AI vào vận hành, được thể hiện qua khả năng AI tham gia vào quy trình, khai thác dữ liệu và hỗ trợ hoạt động ra quyết định nhằm tạo ra giá trị trong hiệu quả vận hành.
Trên thực tế, cấp độ trưởng thành AI không chỉ phản ánh việc doanh nghiệp đang sử dụng những công cụ nào, quan trọng hơn là cách AI được tích hợp vào hệ thống vận hành hiện hữu của doanh nghiệp. Hai công ty có thể cùng sử dụng một công cụ, nhưng tính hiệu quả hoàn toàn khác nhau tùy thuộc vào cách họ tổ chức dữ liệu, thiết kế quy trình và phân bổ vai trò giữa con người và trí tuệ nhân tạo.
Lợi ích khi nâng cao cấp độ trưởng thành của AI trong vận hành
Cấp độ trưởng thành của AI càng cao, khả năng chuyển đổi thành giá trị thực tiễn trong doanh nghiệp càng lớn. Điều này được thể hiện qua nhiều lợi ích trên cả phương diện vận hành và kinh doanh:
-
Tối ưu vận hành và giảm chi phí: AI được tích hợp sâu vào quy trình cốt lõi có thể tự động hóa nhiều tác vụ lặp lại, giảm thời gian xử lý và hạn chế các công việc thủ công.
-
Nâng cao trải nghiệm khách hàng: Doanh nghiệp có AI Maturity cao có thể kết nối và khai thác dữ liệu khách hàng hiệu quả hơn, từ đó cá nhân hóa trải nghiệm trên nhiều điểm chạm và nâng cao sự hài lòng của khách hàng.
-
Tăng năng lực cạnh tranh: AI có cấp độ trưởng thành cao thường triển khai các sáng kiến mới nhanh hơn, mở rộng quy mô hiệu quả hơn và thích ứng tốt hơn với thay đổi của thị trường.
-
Thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng trưởng doanh thu: Doanh nghiệp có thể sử dụng AI Agents để khai thác dữ liệu hiệu quả hơn, phát hiện cơ hội mới, phát triển sản phẩm và dịch vụ phù hợp với nhu cầu thị trường, tạo ra các nguồn doanh thu mới và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Các lợi ích trên không chỉ dừng ở lý thuyết mà đã được chứng minh trong thực tế. Theo khảo sát 300 quản lý điều hành cấp cao của PwC, trong nhóm doanh nghiệp triển khai AI Agent, 66% ghi nhận năng suất tăng lên, 57% tiết kiệm chi phí vận hành, 55% cải thiện tốc độ ra quyết định và 54% nâng cao trải nghiệm khách hàng.
05 cấp độ trưởng thành của AI trong doanh nghiệp
Dựa trên kinh nghiệm triển khai và quan sát thực tế tại nhiều doanh nghiệp, Rikkei Digital tổng hợp mô hình 5 cấp độ trưởng thành AI nhằm giúp tổ chức định vị rõ mức độ ứng dụng hiện tại và xác định lộ trình phù hợp.
Các doanh nghiệp triển khai AI phát triển theo các cấp độ trưởng thành khác nhau, phản ánh mức độ AI tham gia vào vận hành như sau:
-
Level 1 - AI Tool: AI được sử dụng để hỗ trợ các tác vụ đơn lẻ như viết nội dung, tóm tắt thông tin hoặc xử lý dữ liệu đầu vào, giúp tăng tốc độ làm việc ở cấp độ cá nhân.
-
Level 2 - AI Automation: AI được tích hợp vào một phần quy trình, giúp tự động hóa các bước xử lý và cải thiện sự phối hợp giữa các bộ phận.
-
Level 3 - AI Knowledge: AI được sử dụng để truy xuất và khai thác tri thức nội bộ, bao gồm SOP, tài liệu và quy định, giúp chuẩn hóa thông tin và hỗ trợ nhân sự ra quyết định.
-
Level 4 - AI Assistant: AI có khả năng tổng hợp và phân tích dữ liệu từ nhiều nguồn, hỗ trợ quản lý trong việc theo dõi vận hành và chuẩn bị báo cáo.
-
Level 5 - AI Agent: AI có thể chủ động thực hiện nhiệm vụ trong phạm vi được thiết lập, phối hợp cùng con người để tối ưu vận hành ở quy mô lớn.
>> Tìm hiểu thêm: 5 cấp độ ứng dụng AI trong doanh nghiệp: Từ AI Tools đến AI Agent
Những rào cản và lưu ý khi nâng cao cấp độ trưởng thành của AI
Mặc dù nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu ứng dụng AI, quá trình triển khai trên thực tế vẫn gặp không ít thách thức. Việc nhận diện đúng các rào cản sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng lộ trình phù hợp và nâng cao khả năng thành công.
-
Thiếu nhân lực dữ liệu và AI
Nhiều doanh nghiệp chưa sở hữu đội ngũ có đủ năng lực về dữ liệu, AI hoặc khả năng vận hành các hệ thống AI trong thực tế. Điều này khiến quá trình triển khai gặp khó khăn và phụ thuộc nhiều vào nguồn lực bên ngoài.
Doanh nghiệp nên đầu tư vào đào tạo nội bộ, nâng cao AI Literacy cho nhân sự hoặc hợp tác với các đối tác công nghệ có kinh nghiệm triển khai.
-
Cơ sở hạ tầng và dữ liệu chưa đồng bộ
Dữ liệu phân tán trên nhiều hệ thống, thiếu kết nối hoặc chưa được tổ chức thống nhất khiến AI khó khai thác và tạo ra giá trị trong vận hành.
Cần ưu tiên xây dựng nền tảng dữ liệu tập trung, chuẩn hóa luồng dữ liệu và đảm bảo khả năng kết nối giữa các hệ thống trước khi mở rộng ứng dụng AI.
-
Khó chứng minh ROI và quản trị thay đổi
Nhiều dự án AI không tạo ra kết quả rõ ràng trong giai đoạn đầu, dẫn đến khó thuyết phục các bên liên quan tiếp tục đầu tư hoặc mở rộng triển khai.
Nên bắt đầu từ các bài toán có tác động trực tiếp đến năng suất hoặc hiệu quả vận hành để tạo ra các "quick wins" và xây dựng niềm tin cho các giai đoạn tiếp theo.
-
Văn hóa dữ liệu, bảo mật và quản trị AI
Khi AI tham gia sâu hơn vào hoạt động doanh nghiệp, các vấn đề liên quan đến bảo mật dữ liệu, quyền truy cập thông tin và mức độ tin cậy của AI trở thành mối quan tâm lớn.
Doanh nghiệp cần xây dựng các chính sách quản trị dữ liệu, cơ chế kiểm soát AI và quy định bảo mật phù hợp ngay từ giai đoạn đầu triển khai.
Doanh nghiệp nên bắt đầu triển khai AI từ đâu?
Trên thực tế, không phải doanh nghiệp nào cũng cần triển khai AI Agent ngay từ đầu. Mỗi cấp độ trưởng thành sẽ phù hợp với những mục tiêu và bài toán khác nhau:
-
Muốn nâng cao năng suất làm việc cá nhân: Bắt đầu với AI Tool để hỗ trợ các tác vụ như tìm kiếm thông tin, tóm tắt tài liệu, xử lý dữ liệu hoặc tạo nội dung.
-
Muốn tối ưu quy trình vận hành: Bắt đầu với AI Automation để giảm các công việc thủ công lặp lại, tăng tốc độ xử lý và cải thiện sự phối hợp giữa các bộ phận.
-
Muốn khai thác tri thức nội bộ hiệu quả hơn: Bắt đầu với AI Knowledge để chuẩn hóa việc tra cứu SOP, quy định, tài liệu và kinh nghiệm vận hành.
-
Muốn hỗ trợ quản lý và ra quyết định: Bắt đầu với AI Assistant để tổng hợp dữ liệu, phân tích thông tin và hỗ trợ theo dõi hoạt động vận hành.
-
Muốn xây dựng đội ngũ AI đồng hành cùng vận hành: Hướng tới AI Agent, nơi AI có thể chủ động thực hiện các nhiệm vụ trong phạm vi được thiết lập và phối hợp cùng con người để xử lý công việc.
Điều quan trọng không nằm ở việc triển khai cấp độ cao nhất, mà ở việc lựa chọn đúng cấp độ phù hợp với mức độ sẵn sàng về dữ liệu, quy trình và nguồn lực hiện tại. Đây cũng là nền tảng giúp doanh nghiệp tạo ra giá trị thực chất từ AI trước khi mở rộng sang các mô hình ứng dụng phức tạp hơn.
>> Tìm hiểu thêm: Lark Knowledge AI là gì? Khai thác tri thức nội bộ hiệu quả hơn với AI
Rikkei Digital đồng hành cùng doanh nghiệp trên hành trình trưởng thành AI
Trong quá trình đồng hành cùng doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực như bán lẻ, F&B, sản xuất, bất động sản và dịch vụ, Rikkei Digital nhận thấy rằng không tồn tại một mô hình triển khai AI phù hợp cho mọi tổ chức. Giá trị thực sự chỉ được tạo ra khi doanh nghiệp lựa chọn đúng bài toán, đúng cấp độ triển khai và đúng thời điểm dựa trên mức độ sẵn sàng của mình.
Với cách tiếp cận dựa trên mức độ trưởng thành AI, Rikkei Digital đồng hành cùng doanh nghiệp theo lộ trình:
-
Đánh giá hiện trạng AI Maturity: Xác định mức độ sẵn sàng về dữ liệu, quy trình, công nghệ và nguồn lực của doanh nghiệp.
-
Xác định cơ hội ứng dụng AI: Lựa chọn các bài toán có tiềm năng tạo giá trị cao và phù hợp với mục tiêu kinh doanh.
-
Xây dựng lộ trình triển khai: Đề xuất các giai đoạn triển khai phù hợp với năng lực và mức độ trưởng thành hiện tại của doanh nghiệp.
-
Triển khai và mở rộng ứng dụng AI: Từng bước đưa AI vào vận hành, từ các tác vụ đơn lẻ đến quy trình và hoạt động quản trị cốt lõi.
-
Nâng cao năng lực vận hành bằng AI: Hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng nền tảng để khai thác AI bền vững và phát triển các mô hình AI Assistant, AI Agent trong dài hạn.
Tổng kết
Xu hướng triển khai AI trong doanh nghiệp dịch chuyển từ công cụ hỗ trợ sang năng lực vận hành. Để tạo ra giá trị thực tiễn, doanh nghiệp cần xác định đúng mức độ trưởng thành AI hiện tại và lựa chọn lộ trình triển khai phù hợp với nguồn lực, dữ liệu và mục tiêu kinh doanh.
Rikkei Digital đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc đánh giá cấp độ trưởng thành AI, xác định cơ hội ứng dụng và xây dựng lộ trình triển khai AI theo từng giai đoạn. Để biết doanh nghiệp nên bắt đầu từ đâu, hãy để lại thông tin doanh nghiệp bên dưới để nhận tư vấn từ đội ngũ chuyên gia Rikkei Digital.
